หากพูดถึงชื่อของ NVIDIA ในยุคปัจจุบัน หลายคนจะนึกถึงบริษัทผู้อยู่เบื้องหลังการ์ดจอ GeForce RTX, เทคโนโลยี AI, Ray Tracing และชิปประมวลผลระดับ Data Center แต่ย้อนกลับไปในช่วงต้นยุค 90 นั้น NVIDIA ยังเป็นเพียงบริษัทเล็ก ๆ ที่เพิ่งก่อตั้ง และผลิตภัณฑ์ชิ้นแรกที่พวกเขานำออกสู่ตลาดกลับไม่ใช่ “GeForce” อย่างที่เราคุ้นเคย มันคือชิปกราฟิกที่ชื่อว่า NVIDIA NV1 เปิดวันที่ 22 เดือนพฤษภาคม ปี 1995 และนี่คือหนึ่งในฮาร์ดแวร์ที่ “แปลก” และ “ล้ำเกินยุค” มากที่สุดชิ้นหนึ่งในประวัติศาสตร์พีซี

 

จุดเริ่มต้นของ NVIDIA

 

บริษัท NVIDIA ก่อตั้งขึ้นในปี 1993 โดย

 

-Jensen Huang

-Chris Malachowsky

-Curtis Priem

 

ในยุคนั้นตลาดกราฟิกพีซีกำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านจากภาพ 2D ไปสู่ 3D แต่ยังไม่มีมาตรฐานที่ชัดเจน ทุกบริษัทต่างพยายามหาวิธีของตัวเองในการเรนเดอร์กราฟิกสามมิติ

 

ผู้เล่นยุคนั้นประกอบไปด้วยบริษัทอย่าง

 

-3dfx Interactive

-S3 Graphics

-ATI Technologies

-Matrox

-Rendition

 

NVIDIA ในเวลานั้นยังไม่มีประสบการณ์ด้าน GPU มากนัก แต่พวกเขามีแนวคิดที่ทะเยอทะยานมาก คือการสร้าง “ชิปมัลติมีเดียครบวงจร” ที่ทำได้ทุกอย่างในใบเดียว และนั่นคือจุดกำเนิดของ NV1

 

NV1 ไม่ใช่แค่การ์ดจอ

 

สิ่งที่ทำให้ NV1 แตกต่างจากการ์ดจอทั่วไปในยุคนั้น คือมันไม่ได้ถูกออกแบบมาให้เป็นเพียง Video Card แต่ NVIDIA พยายามรวมทุกอย่างไว้ในชิปเดียว ได้แก่

 

-กราฟิก 2D

-กราฟิก 3D

-ระบบเสียง

-MIDI

-Game Port

-Sega Saturn Controller Interface

 

เรียกได้ว่าเป็นแนวคิดคล้าย SoC หรือ Multimedia Accelerator ก่อนยุคของมันหลายปี การ์ด NV1 หลายรุ่นถูกวางขายภายใต้แบรนด์ของ Diamond Multimedia ในชื่อรุ่นว่า Diamond Edge 3D

 

 

เทคโนโลยี Quadratic Texture Mapping

 

สิ่งที่ “แปลกที่สุด” ของ NV1 คือวิธีการสร้างภาพ 3D ในขณะที่การ์ดจอส่วนใหญ่ของโลกเลือกใช้ “Polygon Rendering” หรือการสร้างโมเดลด้วยสามเหลี่ยม (Triangles) NV1 กลับเลือกใช้ระบบที่เรียกว่า Quadratic Texture Mapping หรือพื้นผิวแบบ Quadratic Surfaces NVIDIA พยายามหนีจาก Triangle แนวคิดของ NVIDIA ตอนนั้นคือ “Triangles ดูหยาบเกินไป” บริษัทจึงพยายามใช้พื้นผิวแบบโค้งทางคณิตศาสตร์ เพื่อให้โมเดลมีความเรียบเนียนกว่า ในทางทฤษฎี มันดูยอดเยี่ยมมาก เพราะพื้นผิวโค้งสามารถให้ภาพที่สมูธกว่า polygon แบบดั้งเดิม แต่ปัญหาคือ…ทั้งอุตสาหกรรมกำลังเดินไปอีกทาง

 

 

โลกเลือก Triangle แต่ NV1 เลือกเส้นทางของตัวเอง

 

ในช่วงกลางยุค 90 API กราฟิกเริ่มถูกกำหนดมาตรฐานโดย Microsoft ผ่าน DirectX โดยเฉพาะ Direct3D ที่ใช้ระบบ Triangle Polygon เป็นหลัก ขณะเดียวกัน Silicon Graphics หรือ SGI ก็ผลักดันแนวคิด polygon เช่นกัน ทำให้ NV1 กลายเป็นฮาร์ดแวร์ที่ “เข้ากับโลกไม่ได้” นักพัฒนาเกมต้องเขียนเกมรองรับ NV1 แยกต่างหาก ซึ่งแทบไม่มีใครอยากทำ

 

 

Sega กับความสัมพันธ์ที่เกือบเปลี่ยนประวัติศาสตร์

 

หนึ่งในเรื่องที่น่าสนใจที่สุดของ NV1 คือความเกี่ยวข้องกับ Sega ในช่วงที่ Sega กำลังพัฒนาเครื่อง Sega Saturn NVIDIA เคยพยายามผลักดันให้ Sega ใช้เทคโนโลยีของ NV1 มีรายงานว่าทั้งสองบริษัทเคยร่วมงานกันในระดับหนึ่ง ถึงขั้นที่ NV1 รองรับจอย Sega Saturn ได้โดยตรง แต่สุดท้าย Sega เลือกแนวทางอื่นแทน หากตอนนั้น Sega เลือก NVIDIA โลกของ GPU อาจเปลี่ยนไปอีกแบบเลยก็ได้

 

NV1 รองรับอะไรบ้างในยุคนั้น

 

สำหรับปี 1995 ความสามารถของ NV1 ถือว่าล้ำมาก

 

ความสามารถหลัก

-รองรับ 2D GUI Acceleration

-รองรับ 3D Rendering

-มี Audio Processor ในตัว

-รองรับ WAVetable MIDI

-มี Sega Saturn Port

-มี Game Port

-รองรับ Video Playback

 

บางรุ่นยังมี RAM สูงถึง 4MB ซึ่งถือว่าเยอะมากในยุคนั้น

 

ปัญหาใหญ่ของ NV1

 

แม้แนวคิดจะล้ำ แต่ NV1 มีปัญหาหลายด้าน

 

1. ไม่เข้ากับมาตรฐานอุตสาหกรรม

 

นี่คือปัญหาใหญ่ที่สุด

 

เมื่อโลกเลือก Triangle Polygon แต่ NV1 ใช้ Quadratic Surface ทำให้เกมส่วนใหญ่ไม่รองรับ

 

2. ประสิทธิภาพจริงไม่แรงอย่างที่หวัง

 

ในทางทฤษฎี Quadratic Rendering ดูสวยกว่า

 

แต่ในโลกจริง ฮาร์ดแวร์ยุคนั้นยังแรงไม่พอ ทำให้ประสิทธิภาพตกหนักในหลายสถานการณ์

 

3. นักพัฒนาไม่อยากรองรับเพิ่ม

 

นักพัฒนาเกมยุคนั้นต้องทำเกมให้รันได้กับ:

 

-DOS

-Windows

-Software Renderer

-3dfx Glide

-Direct3D

 

การเพิ่ม NV1 เข้าไปอีกแพลตฟอร์มคือภาระมหาศาล

 

การมาของ 3dfx คือจุดจบของ NV1

 

ในปี 1996 3dfx Interactive เปิดตัว 3dfx Voodoo Graphics และนี่คือการ์ดที่เปลี่ยนโลก Voodoo ใช้แนวคิด Triangle-Based Rendering แบบตรงไปตรงมา รองรับเกมจำนวนมาก และให้ประสิทธิภาพสูงกว่ามาก ผลคือ NV1 แพ้ตลาดอย่างรวดเร็ว

 

NVIDIA เกือบล้มละลาย

 

ความล้มเหลวของ NV1 ทำให้ NVIDIA เข้าสู่ภาวะวิกฤตอย่างหนัก บริษัทมีเงินสดเหลือน้อยมาก และเคยมีรายงานว่า NVIDIA เกือบปิดกิจการ แต่แทนที่จะดื้อกับแนวคิดเดิม บริษัทกลับตัดสินใจครั้งสำคัญที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์

 

“ยอมทิ้งทุกอย่าง แล้วเริ่มใหม่”

 

NV3 / RIVA 128 จุดเปลี่ยนของ NVIDIA

 

หลังจาก NV1 และ NV2 ล้มเหลว NVIDIA เปลี่ยนแนวทางทั้งหมด

 

บริษัทหันมารองรับ:

 

-Triangle Rendering

-Direct3D

-OpenGL

 

เต็มรูปแบบ และในปี 1997 NVIDIA เปิดตัว RIVA 128 การ์ดรุ่นนี้ประสบความสำเร็จมหาศาล และกลายเป็นจุดเริ่มต้นจริง ๆ ของ NVIDIA ในตลาด GPU

 

จากนั้นโลกก็ได้เห็น:

 

-TNT

-GeForce 256

-GeForce GTX

-GeForce RTX

 

ตามมาในภายหลัง

 

ทำไม NV1 ถึงสำคัญมาก

 

แม้มันจะ “ล้มเหลว” แต่ NV1 คือบทเรียนที่สำคัญมากของ NVIDIA

 

มันสอนว่า:

 

-เทคโนโลยีที่ล้ำเกินไป อาจไม่ชนะตลาด

-มาตรฐานอุตสาหกรรมสำคัญกว่าความแตกต่าง

-Ecosystem สำคัญกว่าพลังดิบ

-นักพัฒนาคือหัวใจของแพลตฟอร์ม

 

ซึ่งแนวคิดเหล่านี้กลายเป็นรากฐานสำคัญที่ทำให้ NVIDIA ประสบความสำเร็จในเวลาต่อมา

 

NV1 ในสายตานักสะสม

 

 

นักสะสมฮาร์ดแวร์ย้อนยุคจำนวนมากมองว่า NV1 คือ “จุดเริ่มต้นของจักรวาล NVIDIA” และยังเป็นตัวแทนของยุคที่วงการกราฟิกพีซีเต็มไปด้วยการทดลองสุดบ้าคลั่ง ก่อนที่มาตรฐานจะถูกกำหนดตายตัว สิ่งที่น่าสนใจที่สุดของ NV1 ความน่าสนใจของ NV1 ไม่ใช่เพราะมันประสบความสำเร็จ แต่เป็นเพราะมัน “กล้าคิดต่าง” ในยุคที่ทุกคนกำลังมองหาวิธีสร้างกราฟิก 3D NVIDIA เลือกเดินอีกเส้นทางหนึ่ง entirely

 

แม้สุดท้ายจะผิดทาง แต่นั่นก็กลายเป็นบทเรียนที่ช่วยสร้างบริษัทมูลค่าหลายล้านล้านดอลลาร์ในอนาคต และถ้าไม่มี NV1… เราอาจไม่มี GeForce RTX อย่างทุกวันนี้ก็ได้