นักโมจีนดัดแปลง RTX 3060 ให้กินไฟจากสล็อต PCIe เท่านั้น! ตัดหัว 6/8-pin ทิ้ง เหลือการ์ดจอจิ๋วแรงตกยับ

ใครจะเชื่อว่า GeForce RTX 3060 จะสามารถถูกดัดแปลงให้ทำงานโดยไม่ต้องเสียบสายไฟ 6-pin หรือ 8-pin เลยก็ได้ ล่าสุดมีผู้ใช้งานในประเทศจีนโชว์ผลงานดัดแปลง RTX 3060 ให้ รับพลังงานจากสล็อต PCIe เพียงอย่างเดียว กลายเป็นการ์ดจอแบบ Single-slot และ Low-profile ที่มีขนาดเล็กประมาณสมาร์ตโฟน

ผลงานดังกล่าวถูกแชร์โดยครีเอเตอร์บน Bilibili ที่ใช้ชื่อว่า WestmereX และถูกพบเห็นครั้งแรกโดย UNIKO's Hardware โดยตัวการ์ดถูกถอดชิ้นส่วนและลดขนาดลงอย่างหนักจนแทบไม่เหลือภาพลักษณ์ของ RTX 3060 รุ่นปกติ

ตัวการ์ดใช้ดีไซน์ Single-slot Low-profile พร้อมพอร์ตแสดงผลเพียง HDMI 1 ช่อง และ DisplayPort 1 ช่อง ขณะที่ระบบระบายความร้อนใช้พัดลมแบบ Blower เพียงตัวเดียว ทำหน้าที่เป่าลมร้อนออกไปทางด้านหลังของเคส

ที่น่าสนใจกว่าคือชุดระบายความร้อนเองก็ถูกลดรูปแบบอย่างสุดขั้ว โดยไม่มี Fin Stack หรือชุดครีบระบายความร้อนแบบการ์ดจอทั่วไป ไม่มี Backplate และใช้เพียงฮีตซิงก์พื้นฐานบริเวณตรงกลาง ก่อนครอบด้วยแผ่นโลหะบาง ๆ ซึ่งทำหน้าที่เป็นส่วนหนึ่งของระบบกระจายความร้อน

จาก RTX 3060 170W เหลือเพียง 75W

ปัญหาหลักของการดัดแปลงครั้งนี้อยู่ที่ข้อจำกัดด้านพลังงาน เพราะ สล็อต PCIe สามารถจ่ายไฟให้การ์ดได้สูงสุดประมาณ 75W ขณะที่ RTX 3060 รุ่นมาตรฐานมีค่า TDP อยู่ที่ประมาณ 170W

นั่นหมายความว่าการเสียบการ์ดเข้ากับสล็อต PCIe เพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะเลี้ยง RTX 3060 แบบเดิมให้ทำงานตามสเปกได้

จากการดัดแปลงดังกล่าว ผู้สร้างจึงต้องใช้วิธีที่เรียกว่า Shunt Mod เพื่อหลอกวงจรตรวจวัดกำลังไฟของการ์ด ให้ยอมรับการทำงานภายใต้ข้อจำกัดพลังงานที่ต่ำลงอย่างมาก

ผลที่ได้จึงไม่ใช่ RTX 3060 ที่ทำงานเต็มประสิทธิภาพ แต่เป็นการบังคับให้ GPU ยอมทำงานในพื้นที่พลังงานเพียงระดับเดียวกับที่สล็อต PCIe สามารถจ่ายได้

Clock ตกเหลือราว 900MHz

ผลการทดสอบสะท้อนให้เห็นถึงข้อจำกัดดังกล่าวอย่างชัดเจน เพราะ GPU ที่ปกติสามารถ Boost ได้สูงสุดประมาณ 1,777MHz กลับทำความเร็วได้เพียงเล็กน้อยเหนือ 900MHz

พูดง่าย ๆ คือความเร็ว GPU ลดลงเกือบครึ่งหนึ่ง เพื่อให้อยู่ภายใต้ข้อจำกัดด้านพลังงาน

ด้านประสิทธิภาพ การ์ดดัดแปลงสามารถทำคะแนน 3DMark Time Spy ได้เพียง 4,821 คะแนน ซึ่งต่ำกว่า RTX 3060 รุ่นมาตรฐานที่โดยทั่วไปทำได้ประมาณ 9,000 คะแนน อย่างเห็นได้ชัด

ที่น่าสนใจคือคะแนนดังกล่าวยังต่ำกว่าการ์ดรุ่นเก่ากว่าอย่าง GeForce GTX 1060 และ Radeon RX 580 อีกด้วย

ดังนั้นแม้จะยังสามารถรัน Benchmark ได้ แต่ประสิทธิภาพที่ได้แทบไม่เหลือความได้เปรียบจากสถาปัตยกรรม RTX 3060 เดิมมากนัก

ระบายความร้อนก็เป็นอีกปัญหา

นอกจากเรื่องพลังงานแล้ว ระบบระบายความร้อนที่ถูกลดทอนลงอย่างหนักก็สร้างปัญหาเช่นกัน

ระหว่างการทดสอบ อุณหภูมิ GPU Hotspot พุ่งทะลุ 90°C เนื่องจากระบบระบายความร้อนใช้เพียงโครงสร้างแบบพื้นฐาน ไม่มีชุดครีบขนาดใหญ่สำหรับเพิ่มพื้นที่ในการถ่ายเทความร้อน

เมื่อ GPU ถูกจำกัดพลังงานไว้เพียงระดับ 75W แม้จะไม่ใช่การใช้พลังงานสูงแบบ RTX 3060 ปกติ แต่การออกแบบฮีตซิงก์ที่บางและเรียบง่ายมากก็ยังไม่สามารถจัดการความร้อนได้ดีนัก

ไอเดียดี แต่ยังไกลจากการใช้งานจริง

การทำให้ RTX 3060 สามารถทำงานโดย ไม่ต้องใช้สายไฟเสริมเลย ถือเป็นโปรเจกต์ที่น่าสนใจในเชิงวิศวกรรม เพราะการ์ดที่ไม่ต้องมีหัวต่อไฟเพิ่มเติมสามารถนำไปใช้กับระบบขนาดเล็กมาก ๆ ที่มีพื้นที่จำกัด และไม่มีตำแหน่งสำหรับเดินสาย 6-pin หรือ 8-pin

อย่างไรก็ตาม ผลการทดลองครั้งนี้แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าเมื่อจำกัด RTX 3060 ให้เหลือพลังงานเพียง 75W ประสิทธิภาพจะตกลงอย่างรุนแรง พร้อมกับต้องแลกด้วยความเร็วสัญญาณนาฬิกาที่ต่ำลงและอุณหภูมิ Hotspot ที่สูง

ด้วยคะแนน Time Spy เพียง 4,821 คะแนน การ์ดรุ่นนี้จึงเหมาะจะมองเป็น Proof of Concept มากกว่าผลิตภัณฑ์ที่นำไปใช้งานจริง

ยิ่งในปัจจุบัน Mini PC รุ่นใหม่จำนวนมากสามารถใช้กราฟิกแบบ Integrated Graphics ที่ให้ประสิทธิภาพเพียงพอสำหรับงานทั่วไปและเกมระดับหนึ่งโดยไม่ต้องติดตั้งการ์ดจอแยก การเลือกใช้ RTX 3060 ที่ถูกลดประสิทธิภาพจนเหลือระดับนี้จึงอาจไม่ได้คุ้มค่ากับความยุ่งยากในการดัดแปลง

แต่ในแง่ของการทดลอง ฮาร์ดแวร์ชิ้นนี้ก็พิสูจน์ให้เห็นว่า RTX 3060 สามารถถูกย่อและตัดระบบไฟเสริมออกจนเหลือเพียงสล็อต PCIe ได้จริง แม้สิ่งที่ต้องแลกมาคือประสิทธิภาพที่ลดลงอย่างหนักจนแทบไม่เหลือความเป็น RTX 3060 รุ่นปกติ

ที่มา: UNIKO's Hardware