บริษัท Subsea Environmental Services กำลังดำเนินการกู้สาย TAT-8 ซึ่งเป็นสายเคเบิลใยแก้วนำแสงเส้นแรกที่วางข้ามมหาสมุทรแอตแลนติก ขึ้นจากก้นทะเลใกล้ประเทศโปรตุเกส ตามรายงานพิเศษของ WIRED ที่เผยแพร่ในสัปดาห์นี้

TAT-8 ถูกสร้างโดย AT&T, British Telecom และ France Telecom เริ่มเปิดให้บริการเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม 1988 และยุติการใช้งานในปี 2002 หลังเกิดความเสียหายที่มีค่าใช้จ่ายซ่อมแซมสูงเกินไป นับตั้งแต่นั้นมาสายเคเบิลเส้นนี้ก็ถูกทิ้งอยู่ใต้ท้องทะเลมานานกว่าสองทศวรรษ

ชื่อ TAT-8 ย่อมาจาก Trans-Atlantic Telephone 8 ถือเป็นระบบเคเบิลข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกเส้นที่ 8 แต่เป็นเส้นแรกที่ใช้ใยแก้วนำแสง (fiber optic) แทนสายทองแดงในการส่งสัญญาณ ความจุของมันถูกใช้งานเต็มภายในเวลาเพียง 18 เดือนหลังเปิดตัว ซึ่งพิสูจน์ให้เห็นถึงศักยภาพของเทคโนโลยีนี้ และกลายเป็นต้นแบบของสายเคเบิลใต้น้ำรุ่นใหญ่ ๆ ที่ตามมา ภายในปี 2001 ระบบตระกูล TAT ได้พัฒนาไปถึงหมายเลข 14 แล้ว

ในพิธีเปิดใช้งาน นักเขียนนิยายวิทยาศาสตร์ Isaac Asimov ได้กล่าวปราศรัยผ่านวิดีโอลิงก์จากนิวยอร์กถึงผู้ชมในปารีสและลอนดอน โดยเรียกมันว่า “การเดินทางครั้งแรกข้ามทะเลบนลำแสงแห่งแสง”

ภารกิจกู้สายเคเบิลครั้งนี้ดำเนินการโดยเรือ MV Maasvliet ซึ่งเป็นเรือดีเซล-ไฟฟ้าลำใหม่ และเพิ่งออกปฏิบัติภารกิจเป็นครั้งที่ 4 หลังออกจากอู่ในเดือนมกราคม 2025 อย่างไรก็ตาม ลูกเรือต้องเผชิญฤดูพายุเฮอริเคนที่มาเร็วกว่าปกติ โดยพายุ Dexter และ Erin บังคับให้เรือต้องเปลี่ยนเส้นทาง ทำให้สามารถกู้สายเคเบิลได้ปริมาณน้อยกว่าที่วางแผนไว้

ตัวสายเคเบิลต้องม้วนเก็บด้วยมือภายในท้องเรือ เนื่องจากสายใยแก้วนำแสงไม่สามารถใช้เครื่องจักรม้วนได้โดยไม่เสี่ยงต่อความเสียหายของเส้นใยแก้วด้านใน

แม้เทคโนโลยีส่งสัญญาณจะเปลี่ยนจากทองแดงเป็นใยแก้วนำแสง แต่สาย TAT-8 ยังคงมีทองแดงคุณภาพสูงจำนวนมากในส่วนของระบบจ่ายไฟและโครงสร้าง องค์การพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) คาดการณ์ว่าอุปทานทองแดงทั่วโลกอาจลดลง 30% ภายในทศวรรษหน้า หากแหล่งผลิตใหม่ไม่ทันต่อความต้องการภาคอุตสาหกรรม ดังนั้นสายเคเบิลที่กู้ขึ้นมาหลายพันกิโลเมตรจึงเป็นแหล่งวัตถุดิบที่มีคุณค่า

เหล็กจากสายเคเบิลจะถูกนำไปใช้ทำรั้ว ส่วนปลอกหุ้มโพลีเอทิลีนจะถูกส่งไปยังโรงงานในเนเธอร์แลนด์เพื่อนำไปบดเป็นเม็ดพลาสติกสำหรับผลิตภัณฑ์ที่ไม่เกี่ยวข้องกับอาหาร

ทั้งนี้ TAT-8 ไม่ใช่สายเคเบิลเกษียณเส้นเดียวที่ยังคงอยู่ใต้ทะเล จากระยะทางสายเคเบิลใต้น้ำที่เลิกใช้งานทั่วโลกประมาณ 2 ล้านกิโลเมตร ส่วนใหญ่ยังไม่เคยถูกกู้ขึ้นมาเลย Subsea Environmental Services เป็นหนึ่งในเพียงสามบริษัททั่วโลกที่เชี่ยวชาญด้านการกู้และรีไซเคิลสายเคเบิลโดยเฉพาะ และการดำเนินงานลักษณะนี้ยังช่วยเคลียร์เส้นทางเดิมสำหรับการวางสายใหม่ โดยไม่ไปรบกวนพื้นที่ท้องทะเลที่ไม่เคยถูกแตะต้อง

ศูนย์วิจัย Bell Labs ในเมือง Holmdel รัฐนิวเจอร์ซีย์ ซึ่งเป็นสถานที่พัฒนาและทดสอบเทคโนโลยีต้นแบบของ TAT-8 ปัจจุบันถูกปรับปรุงเป็นคอมเพล็กซ์แบบผสมชื่อ Bell Works และยังเป็นสถานที่ถ่ายทำสำนักงานใหญ่ Lumon Industries ในซีรีส์ Severance ทาง Apple TV+ อีกด้วย ระหว่างการปรับปรุงอาคาร คนงานยังค้นพบสายเคเบิลทดลอง TAT-8 รุ่นแรกยาวถึง 18 กิโลเมตรที่เก็บอยู่ในชั้นใต้ดิน