Microsoft เตรียมเลิกพึ่งไดรเวอร์เครื่องพิมพ์แบบเดิมบน Windows 11 เครื่องเก่าอาจใช้งานยากขึ้นในอนาคต
ใครที่ยังใช้ เครื่องพิมพ์รุ่นเก่าในสำนักงานหรือที่บ้าน อาจต้องเริ่มตรวจสอบ Compatibility กันตั้งแต่ตอนนี้ เพราะ Microsoft กำลังทยอยเปลี่ยนระบบการจัดการ Printer บน Windows 11 จากรูปแบบเดิมที่ต้องติดตั้งไดรเวอร์เฉพาะของผู้ผลิต ไปสู่ระบบที่ Windows มี Printing Stack ของตัวเองและสามารถรองรับเครื่องพิมพ์ที่เป็นไปตามมาตรฐานได้โดยตรง
เป้าหมายของ Microsoft คือทำให้ระบบ Print บน Windows เป็นมาตรฐานมากขึ้น ปลอดภัยขึ้น และดูแลรักษาได้ง่ายกว่าเดิม โดยเฉพาะการลดการพึ่งพาไดรเวอร์เครื่องพิมพ์แบบ Legacy อย่าง Version 3 และ Version 4
แนวทางในอนาคตคือ เมื่อเสียบเครื่องพิมพ์ที่ผ่านการรับรองเข้ากับ Windows ระบบควรสามารถทำงานแบบ Plug and Play ได้ทันที โดยไม่จำเป็นต้องค้นหาและติดตั้งไดรเวอร์เฉพาะจากผู้ผลิตเหมือนในปัจจุบัน
Windows กำลังให้ความสำคัญกับไดรเวอร์ของ Microsoft มากขึ้น
ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม Microsoft ได้เปลี่ยนระบบจัดอันดับไดรเวอร์ของ Windows เพื่อให้อุปกรณ์ที่รองรับเลือกใช้ Microsoft Internet Printing Protocol (IPP) Class Driver ที่อยู่ภายในระบบปฏิบัติการก่อน
นั่นหมายความว่า หากเครื่องพิมพ์สามารถทำงานร่วมกับระบบมาตรฐานของ Windows ได้ ระบบจะไม่จำเป็นต้องเลือกไดรเวอร์เฉพาะของผู้ผลิตเป็นอันดับแรกอีกต่อไป
อย่างไรก็ตาม ไดรเวอร์เดิมยังสามารถได้รับการอัปเดตเป็นกรณี ๆ ไปได้ในช่วงเปลี่ยนผ่าน
Microsoft วางแผนให้การเปลี่ยนแปลงดำเนินต่อไปจนถึง 1 กรกฎาคม 2027 ซึ่งเป็นช่วงที่การอัปเดตไดรเวอร์เครื่องพิมพ์จากผู้ผลิตภายนอกจะถูกจำกัดไว้เฉพาะ Security Fixes เป็นหลัก
ไดรเวอร์เก่ายังคงสามารถติดตั้งด้วยตนเองผ่านแพ็กเกจที่ผู้ผลิตจัดเตรียมไว้ได้ แต่ขึ้นอยู่กับว่าผู้ผลิตแต่ละรายจะยังคงสนับสนุนไดรเวอร์รูปแบบเดิมต่อไปหรือไม่
Windows Ready Print คือรากฐานของระบบใหม่
เบื้องหลังการเปลี่ยนแปลงนี้คือแนวคิด Windows Ready Print ซึ่งอาศัยมาตรฐานอย่าง IPP และมุ่งเน้นไปที่เครื่องพิมพ์ที่ผ่านการรับรอง Mopria
แทนที่จะให้เครื่องพิมพ์แต่ละรุ่นต้องมีไดรเวอร์ของตัวเอง Windows จะมี Printing Stack กลางที่สามารถสื่อสารกับอุปกรณ์ที่รองรับมาตรฐานเดียวกันได้
Microsoft มองว่าวิธีนี้จะช่วยลดจำนวนไดรเวอร์ที่ต้องติดตั้ง ลดความซับซ้อนในการดูแลระบบ และเพิ่มความปลอดภัย เพราะซอฟต์แวร์จากผู้ผลิตภายนอกจะมีสิทธิ์เข้าถึงส่วนต่าง ๆ ของระบบน้อยลง
เปิด Windows Protected Print Mode เมื่อไร ปัญหาจะเริ่มชัดเจน
Microsoft ยังเตรียมฟีเจอร์ Windows Protected Print Mode ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญของการเปลี่ยนผ่าน
เมื่อเปิดใช้งานโหมดดังกล่าว Windows จะ บล็อกไดรเวอร์เครื่องพิมพ์จากผู้ผลิตภายนอก และลบเครื่องพิมพ์ที่ต้องพึ่งพาไดรเวอร์เหล่านั้นออกจากระบบ
หากเป็นเครื่องพิมพ์ที่รองรับ Mopria ก็สามารถติดตั้งกลับเข้ามาผ่าน Windows Ready Print ได้ตามปกติ แต่หากเครื่องพิมพ์ไม่รองรับ ระบบจะไม่สามารถใช้งานได้จนกว่าจะปิด Protected Print Mode
Microsoft ระบุว่าในอนาคตฟีเจอร์นี้จะกลายเป็น ค่าเริ่มต้นของ Windows แต่ยังไม่มีการกำหนดวันที่แน่นอนว่าจะเริ่มเปิดใช้งานโดยอัตโนมัติเมื่อใด
เครื่องพิมพ์ USB รุ่นเก่าเสี่ยงที่สุด
กลุ่มที่น่ากังวลที่สุดคือ เครื่องพิมพ์ USB รุ่นเก่า โดยเฉพาะรุ่นที่ไม่รองรับ IPP เพราะระบบใหม่ของ Windows ให้ความสำคัญกับการทำงานผ่านมาตรฐานดังกล่าวมากขึ้น
หากเครื่องพิมพ์ไม่มี IPP หรือไม่รองรับ IPP over USB ก็อาจเผชิญปัญหา Compatibility ในอนาคต เมื่อ Microsoft ลดการสนับสนุนไดรเวอร์แบบเดิมลง
ส่วนเครื่องพิมพ์ Multifunction หรือเครื่องพิมพ์ที่มีสแกนเนอร์ในตัวก็อาจได้รับผลกระทบเช่นกัน โดยเฉพาะ ฟีเจอร์เฉพาะของผู้ผลิต ที่ต้องอาศัยซอฟต์แวร์หรือไดรเวอร์เพิ่มเติม
อย่างไรก็ตาม Microsoft ยังคงรองรับมาตรฐานการสแกนอย่าง WS-Scan และ eSCL ในการกำหนดค่าที่เข้ากันได้
ยังไม่ต้องรีบเปลี่ยนเครื่องพิมพ์
แม้ข่าวนี้จะฟังดูเหมือนว่าเครื่องพิมพ์เก่ากำลังจะใช้งานไม่ได้ทั้งหมด แต่ในความเป็นจริง ยังไม่มีความจำเป็นต้องเปลี่ยนเครื่องพิมพ์ที่ยังใช้งานได้ทันที
ผู้ใช้สามารถตรวจสอบสถานะของอุปกรณ์ได้จาก
Settings > Bluetooth & devices > Printers & scanners
จากนั้นควรตรวจสอบกับเว็บไซต์หรือเอกสารของผู้ผลิตว่าเครื่องพิมพ์รองรับ IPP, IPP over USB และ Mopria หรือไม่
หากรองรับมาตรฐานเหล่านี้ โอกาสที่จะได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของ Windows ในอนาคตก็จะลดลงอย่างมาก
ยุคที่ “เครื่องพิมพ์ต้องมีไดรเวอร์ของตัวเอง” กำลังจบลง
การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ถือเป็นแนวทางระยะยาวของ Microsoft ที่ต้องการให้ Windows จัดการเครื่องพิมพ์ในลักษณะเดียวกับอุปกรณ์มาตรฐานประเภทอื่น ๆ มากขึ้น
ในอนาคตผู้ใช้ควรสามารถ เสียบเครื่องพิมพ์แล้วใช้งานได้ทันที โดยไม่ต้องค้นหาไดรเวอร์จากเว็บไซต์ผู้ผลิต ติดตั้งซอฟต์แวร์จำนวนมาก หรือกังวลว่าไดรเวอร์รุ่นเก่าจะเข้ากับ Windows เวอร์ชันใหม่หรือไม่
แต่สำหรับเครื่องพิมพ์อายุหลายปีที่ยังต้องพึ่งพาไดรเวอร์เฉพาะของผู้ผลิต การเปลี่ยนผ่านครั้งนี้อาจกลายเป็นปัญหาในระยะยาว โดยเฉพาะหลังปี 2027 ที่ Microsoft จะจำกัดการอัปเดตไดรเวอร์ภายนอกมากขึ้น
ดังนั้น เครื่องพิมพ์ยังไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนวันนี้ แต่ควรเช็กมาตรฐานที่รองรับเอาไว้ล่วงหน้า เพราะในยุค Windows 11 รุ่นต่อ ๆ ไป คำว่า “มีไดรเวอร์” อาจไม่สำคัญเท่ากับคำว่า “รองรับมาตรฐานของ Windows”
ที่มา: TechPowerUp
