AMD Gainsborough โผล่ในไดรเวอร์ ลือเป็น APU Steam Deck 2 ผสาน Zen 6c + RDNA 5

เบาะแสใหม่กำลังทำให้กระแสข่าวของ Steam Deck 2 กลับมาร้อนแรงอีกครั้ง หลังพบชื่อรหัส “Gainsborough” ของ AMD ปรากฏอยู่ในข้อมูลของไดรเวอร์กราฟิก Adrenalin 26.9.2 ซึ่งเพิ่งถูกปล่อยออกมา และยังพบข้อมูลจากฐานข้อมูลนำเข้า-ส่งออกที่ระบุว่ามีอุปกรณ์ทดสอบของ Gainsborough ถูกส่งออกจากเอเชียหลายครั้งในช่วงปลายเดือนกรกฎาคม 2026

แม้ตอนนี้ยังไม่มีการยืนยันจาก AMD หรือ Valve ว่า Gainsborough คือชิปสำหรับ Steam Deck รุ่นถัดไป แต่เมื่อเอาข้อมูลหลายส่วนมาประกอบกัน ก็ทำให้ชิปปริศนาตัวนี้ถูกจับตามองอย่างมากในฐานะหนึ่งในผู้ต้องสงสัยสำหรับ Steam Deck 2

ชื่อ Gainsborough บอกใบ้อะไรหรือไม่?

หนึ่งในจุดที่น่าสนใจที่สุดคือชื่อ Gainsborough เพราะ Steam Deck รุ่นแรกใช้ APU ที่มีชื่อรหัสว่า Aerith ขณะที่ Steam Deck OLED ใช้ชิปแบบ Custom ที่มีชื่อรหัส Van Gogh

Kepler_L2 ชี้ให้เห็นว่า "Gainsborough" คือชื่อสกุลของตัวละคร Aerith Gainsborough จากเกม Final Fantasy VII ซึ่งทำให้เกิดข้อสังเกตว่าการตั้งชื่อดังกล่าวอาจเชื่อมโยงกับชิปสำหรับ Steam Deck รุ่นใหม่

แน่นอนว่าชื่อรหัสเพียงอย่างเดียวไม่สามารถพิสูจน์ว่า Valve คือผู้ว่าจ้าง AMD แต่ถือเป็นอีกหนึ่งเบาะแสที่ทำให้ทฤษฎีนี้น่าสนใจขึ้น โดยเฉพาะเมื่อชิปตัวใหม่ถูกระบุว่าเป็นผลิตภัณฑ์แบบ Semi-custom มากกว่าจะเป็น APU สำหรับตลาด PC ทั่วไป

โผล่ในไดรเวอร์ Windows ทั้งที่ Steam Deck ใช้ SteamOS

อีกเรื่องที่น่าสงสัยคือ Gainsborough ปรากฏอยู่ในฐานข้อมูล Import/Export ของไดรเวอร์ AMD Adrenalin 26.9.2 ซึ่งเป็นไดรเวอร์สำหรับ Windows

ในทางกลับกัน Steam Deck ใช้ SteamOS ที่พัฒนาบน Linux ทำให้เกิดคำถามว่าทำไมชิปที่อาจถูกออกแบบมาสำหรับ Steam Deck จึงไปอยู่ใน Windows Graphics Driver

คำอธิบายที่ถูกพูดถึงคืออาจเกี่ยวข้องกับการทดสอบและการตรวจสอบชิปในช่วง Engineering Validation หรือการรองรับ Silicon ภายในของ AMD แต่จนถึงตอนนี้ยังไม่มีการยืนยันอย่างเป็นทางการว่าการปรากฏในไดรเวอร์มีความเกี่ยวข้องกับ Valve โดยตรง

แพ็กเกจ FF6 อาจเป็นอีกเบาะแสสำคัญ

ข้อมูลจากฐานข้อมูลศุลกากรที่ถูกนำมาวิเคราะห์เพิ่มเติมระบุว่า Gainsborough ใช้แพ็กเกจ FF6 BGA ซึ่งมี 1,179 Contacts และมีขนาดประมาณ 25 × 25 มม.

ขนาดและรูปแบบแพ็กเกจดังกล่าวมีความใกล้เคียงกับแพ็กเกจที่มีการพูดถึงในชิป APU สำหรับอุปกรณ์พกพารุ่นใหม่ของ AMD แต่ความเหมือนของแพ็กเกจยังไม่สามารถยืนยันได้ว่าเป็นชิปของ Valve เพราะ AMD สามารถใช้แพ็กเกจเดียวกันกับผลิตภัณฑ์หลายประเภทได้

ที่สำคัญคือมีรายงานว่ามี อุปกรณ์ทดสอบ Gainsborough ถูกส่งจากเอเชียหลายครั้งในช่วงปลายเดือนกรกฎาคม 2026 ซึ่งอย่างน้อยก็แสดงให้เห็นว่าชิปหรือแพลตฟอร์มดังกล่าวมีการผลิตฮาร์ดแวร์เพื่อการทดสอบจริง ไม่ได้เป็นเพียงชื่อใน Roadmap เท่านั้น

ลือใช้ Zen 6c และ RDNA 5

สำหรับสเปกที่หลุดออกมานั้นยังไม่มีข้อมูลจาก AMD โดยตรง แต่ Moore's Law Is Dead (MLID) รายงานว่า Gainsborough อาจเป็น Semi-custom APU ที่พัฒนาโดยทีม S3 ของ AMD ซึ่งเป็นทีมที่มีประสบการณ์เกี่ยวกับชิปแบบ Custom และเคยมีส่วนร่วมกับการออกแบบ Silicon สำหรับเครื่องเกมคอนโซล

ส่วนการผลิตมีการคาดการณ์ว่าอาจใช้กระบวนการ TSMC N3P ขนาด 3 นาโนเมตร ซึ่งเป็นโหนดที่เน้นประสิทธิภาพต่อพลังงาน เหมาะกับอุปกรณ์พกพาที่มีข้อจำกัดด้านการใช้พลังงานและความร้อน

ขณะเดียวกันมีการคาดการณ์ว่า CPU อาจใช้ Zen 6c จำนวน 4–8 คอร์ และ GPU ใช้สถาปัตยกรรม RDNA 5 จำนวน 12–24 Compute Units

อย่างไรก็ตาม ช่วงตัวเลขที่กว้างถึง 4–8 คอร์และ 12–24 CU แสดงให้เห็นว่าข้อมูลยังไม่สมบูรณ์ และอาจหมายถึงมีการพิจารณาหลาย Configuration หรือรายละเอียดบางส่วนยังไม่ถูกล็อกไว้ โดยข้อมูลเหล่านี้ยังคงเป็นเพียงข่าวจากแหล่งภายนอก ไม่ใช่สเปกของ Steam Deck 2 ที่ได้รับการยืนยันแล้ว

ถ้าเป็น Steam Deck 2 จริง จะต่างจากรุ่นเดิมแค่ไหน?

Steam Deck รุ่นแรกใช้ APU แบบ Custom ของ AMD ที่มี CPU Zen 2 จำนวน 4 คอร์ และ GPU RDNA 2 จำนวน 8 CU ขณะที่ Steam Deck OLED ยังคงอยู่บนพื้นฐานเดิม แม้จะปรับปรุงด้านหน้าจอ แบตเตอรี่ และประสิทธิภาพของระบบบางส่วนก็ตาม

ดังนั้น หาก Gainsborough ใช้ Zen รุ่นใหม่และ RDNA 5 จริง พร้อมเพิ่มจำนวน Compute Units อย่างมีนัยสำคัญ ก็มีโอกาสที่จะให้ประสิทธิภาพสูงขึ้นจากรุ่นปัจจุบันมากกว่าการเปลี่ยนชิปแบบ Minor Refresh อย่างไรก็ตาม ประสิทธิภาพจริงของเครื่องพกพาไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวน CU หรือจำนวนคอร์เพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นกับ LPDDR Bandwidth, Cache, Clock Speed, Power Limit, ระบบระบายความร้อน และการจัดการพลังงานของทั้งแพลตฟอร์ม ด้วย

ตรงกับสิ่งที่ Valve ต้องการพอดี

ประเด็นนี้ทำให้ Gainsborough น่าสนใจเป็นพิเศษ เพราะ Valve เคยย้ำหลายครั้งว่าไม่ต้องการเปิดตัว Steam Deck รุ่นใหม่เพียงเพื่อให้แรงขึ้นเล็กน้อย

Pierre-Loup Griffais วิศวกรของ Valve เคยระบุว่า บริษัทต้องการการเปลี่ยนแปลงที่เป็น Generational Leap โดยไม่แลกกับอายุแบตเตอรี่ และในปี 2025 เขาระบุว่าการเพิ่มประสิทธิภาพประมาณ 20%, 30% หรือแม้แต่ 50% ที่แบตเตอรี่ใช้งานได้เท่าเดิมก็ยังไม่ใช่ระดับที่ Valve ต้องการสำหรับ Steam Deck 2

ล่าสุดในเดือนกันยายน 2026 Valve ยังคงระบุว่ากำลังประเมินว่าจะทำ Steam Deck รุ่นใหม่เมื่อใดและในรูปแบบใด โดยยังให้ความสำคัญกับสมดุลระหว่าง ประสิทธิภาพ พลังงาน อายุแบตเตอรี่ และราคา

หาก Gainsborough ใช้ N3P และได้รับการออกแบบมาเป็น APU แบบ Semi-custom สำหรับอุปกรณ์พกพาโดยเฉพาะ แนวคิดนี้จึงเข้ากับแนวทางของ Valve มากกว่าการนำชิป Laptop มาปรับใช้แบบตรง ๆ เพราะ AMD และ Valve สามารถออกแบบสัดส่วน CPU/GPU, Memory Subsystem และ Power Envelope ให้เหมาะกับเครื่องเกมพกพาได้ตั้งแต่ต้น

แต่ยังมีคำถามใหญ่หลายข้อ

แม้เบาะแสของ Gainsborough จะมีมากขึ้น แต่ยังไม่มีหลักฐานที่พิสูจน์ได้ว่า Valve เป็นลูกค้าของชิปตัวนี้

การปรากฏของ Codename ในไดรเวอร์ การมี Hardware Test Units ในฐานข้อมูลขนส่ง ชื่อที่เชื่อมโยงกับ Aerith และแพ็กเกจ FF6 ล้วนเป็นข้อมูลที่เพิ่มน้ำหนักให้กับทฤษฎี แต่ก็ยังสามารถอธิบายได้ด้วยความเป็นไปได้อื่น เช่น การทดสอบ Silicon สำหรับลูกค้าแบบ Semi-custom รายอื่น หรือการตรวจสอบชิปภายใน AMD

ยิ่งไปกว่านั้น รายละเอียดอย่าง Zen 6c, RDNA 5, 12–24 CU และ N3P ยังมาจากข้อมูลหลุดและการคาดการณ์จากแหล่งข่าวภายนอก ไม่ใช่ข้อมูลที่ AMD หรือ Valve ประกาศอย่างเป็นทางการ

ข้อมูล Gainsborough ที่มีการรายงานในขณะนี้

ดังนั้น Gainsborough ยังไม่ใช่หลักฐานว่า Steam Deck 2 กำลังจะเปิดตัวในเร็ว ๆ นี้ แต่แตกต่างจากข่าวลือทั่วไปตรงที่ครั้งนี้มีทั้งชื่อรหัสที่ปรากฏในไดรเวอร์ ข้อมูลแพ็กเกจ และรายงานการจัดส่ง Hardware สำหรับทดสอบเข้ามาประกอบกัน

สิ่งที่น่าจับตามองต่อจากนี้คือ AMD จะเปิดเผยข้อมูลของ Gainsborough มากขึ้นหรือไม่ และ Valve จะเลือกชิปตัวนี้เป็นหัวใจของ Steam Deck รุ่นถัดไปจริงหรือไม่ หากเป็นเช่นนั้น การจับคู่ Zen 6c + RDNA 5 + กระบวนการ N3P อาจเป็นหนึ่งในก้าวสำคัญที่ทำให้ Valve เข้าใกล้เป้าหมาย Steam Deck 2 ที่บริษัทเรียกว่าเป็นการอัปเกรดระดับ Generational Leap มากขึ้น

ทั้งนี้ AMD และ Valve ยังไม่ได้ยืนยันความสัมพันธ์ระหว่าง Gainsborough กับ Steam Deck 2 อย่างเป็นทางการ ดังนั้นรายละเอียดทั้งหมดเกี่ยวกับสเปกและผลิตภัณฑ์ปลายทางควรถูกมองว่าเป็นข้อมูลหลุดจนกว่าจะมีการประกาศจากบริษัทโดยตรง

ที่มา: IT Home