ทีมงานช่องฮาร์ดแวร์ Omores ทดลองโปรเจกต์สุดแปลก ด้วยการนำ SSD แบบ M.2 NVMe ยุคใหม่ ไปติดตั้งบนเครื่องเก่าที่ใช้ Intel Pentium II จากปี 1997 และสามารถทำให้ระบบทำงานได้สำเร็จบน Windows 98 SE
การทดลองนี้ถือเป็นการจับคู่ฮาร์ดแวร์คนละยุคอย่างแท้จริง เพราะ Pentium II เปิดตัวในปี 1997 ขณะที่ PCI Express เริ่มใช้งานในปี 2004 ส่วนมาตรฐาน NVMe เปิดตัวในปี 2011 และเริ่มได้รับความนิยมจริงจังราวปี 2015
ความท้าทายหลักคือเมนบอร์ด Pentium II ไม่มีสล็อต PCIe หรือ M.2 โดยตรง ดังนั้นทีมงานจึงใช้การ์ดแปลง PCI เป็น PCIe ที่ติดตั้งชิปสะพานเชื่อม PEX 8112 เพื่อทำหน้าที่แปลงสัญญาณให้ระบบเก่ามองเห็น NVMe SSD เป็นอุปกรณ์ PCI มาตรฐาน
เนื่องจาก M.2 NVMe เป็นอุปกรณ์ PCIe โดยพื้นฐานอยู่แล้ว จึงสามารถใช้งานได้ในเชิงเทคนิคหากมีตัวแปลงที่เหมาะสม
อย่างไรก็ตาม การทำงานบนแพลตฟอร์มโบราณแบบนี้มีข้อจำกัดหลายด้าน เช่น เมนบอร์ดต้องรองรับไฟ 3.3V ผ่านสล็อต PCI เพราะเมนบอร์ดรุ่นเก่าบางตัวจ่ายไฟเพียง 5V เท่านั้น
ในการทดสอบ ทีมงานเลือกใช้เมนบอร์ด Intel 440BX ซึ่งมีความเข้ากันได้สูงและ BIOS รองรับการทำงานผ่าน Bridge ได้ดี
ข้อจำกัดอีกอย่างคือ NVMe SSD ไม่สามารถใช้เป็นไดรฟ์บูตได้โดยตรง เนื่องจาก SSD รุ่นใหม่ไม่มี Legacy Option ROM สำหรับ BIOS แบบเก่า
ดังนั้นระบบต้องใช้ฮาร์ดดิสก์หรือ SSD แบบ SATA สำหรับบูต Windows ก่อน จากนั้นจึงให้ระบบปฏิบัติการโหลดไดรเวอร์ NVMe ภายหลัง
ฝั่งซอฟต์แวร์ Windows 98 ไม่มีการรองรับ NVMe ตามมาตรฐานอยู่แล้ว จึงต้องใช้ไดรเวอร์จากชุมชนโอเพนซอร์สที่พัฒนาขึ้นเฉพาะ
หลังติดตั้งไดรเวอร์และรีสตาร์ต ระบบสามารถตรวจพบ NVMe SSD ได้สำเร็จ
ด้านประสิทธิภาพ แม้จะใช้ SSD ยุคใหม่ แต่ข้อจำกัดของบัส PCI แบบดั้งเดิมทำให้ความเร็วสูงสุดอยู่ที่ประมาณ 100 MB/s เท่านั้น จากข้อจำกัดแบนด์วิดท์สูงสุดราว 133 MB/s
เมื่อโอเวอร์คล็อก PCI Bus จาก 33 MHz เป็นประมาณ 36-37 MHz ความเร็วอ่านเพิ่มขึ้นไปอยู่ราว 110-115 MB/s
แม้การทดลองนี้จะไม่ได้มีประโยชน์เชิงใช้งานจริงมากนัก เพราะ SSD แบบ IDE หรือ SATA ก็เพียงพอสำหรับเครื่องยุค Pentium II อยู่แล้ว แต่ก็เป็นอีกตัวอย่างที่แสดงให้เห็นถึงความยืดหยุ่นของมาตรฐาน PCI และความพยายามของสายฮาร์ดแวร์ที่ชอบทดลองสิ่งแปลกใหม่บนแพลตฟอร์มเก่าแก่
ที่มา: HKEPC



