ร้านซ่อมการ์ดจอเจอ RTX 5090 และ RTX 4090 ขั้วไฟ 16-pin ละลาย 7–8 ใบใน 2 วัน! บางเครื่องใช้ PSU 1250W ก็ยังพัง

ปัญหาขั้วต่อไฟเลี้ยงการ์ดจอ 16-pin กลับมาเป็นประเด็นร้อนอีกครั้ง หลัง Brother Zhang ช่างซ่อมคอมพิวเตอร์จากจีน เปิดเผยว่าในช่วงเวลาเพียง 2 วัน ร้านของเขาได้รับการ์ดจอ NVIDIA GeForce RTX 5090 และ RTX 4090 ที่มีขั้วต่อไฟไหม้หรือละลายเข้ามาซ่อมประมาณ 7–8 ใบ โดยการ์ดจอที่ได้รับผลกระทบมาจากหลายแบรนด์ ทั้ง ASUS, MSI, Gainward, GIGABYTE และ NVIDIA Founders Edition

จำนวนการ์ดจอที่เข้ามาพร้อมอาการเสียคล้ายกันทำให้ช่างตัดสินใจบันทึกวิดีโอการตรวจสอบและซ่อมแซม เพื่อแสดงให้เห็นสภาพความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีข้อสรุปว่าการ์ดทุกใบมีสาเหตุของความเสียหายเหมือนกันทั้งหมด

รายงานจาก PC Gamer ระบุว่าการ์ดจอที่ร้านได้รับส่วนใหญ่เป็น RTX 5090 และมี RTX 4090 อีก 2 รุ่น โดยบางใบมีพลาสติกบริเวณขั้วต่อหลอมละลาย หน้าสัมผัสไหม้ และแผงวงจร PCB เปลี่ยนเป็นสีดำจากความร้อน

ใช้ PSU 1250W ไม่ได้แปลว่าจะปลอดภัยเสมอไป

หนึ่งในกรณีที่น่าสนใจคือเจ้าของ RTX 5090 รายหนึ่ง ซึ่งช่าง Zhang ติดต่อเพื่อสอบถามถึงสาเหตุของปัญหา โดยผู้ใช้รายนี้ระบุว่าใช้พาวเวอร์ซัพพลาย Segotep กำลังไฟ 1250W และต่อสายไฟโดยตรงโดยไม่ได้ใช้หัวแปลงเพิ่มเติม

เจ้าของการ์ดจอเล่าว่าเครื่องยังทำงานได้ตามปกติในช่วงแรก แต่เมื่อเล่นเกมกลับเริ่มพบอาการจอดำ ก่อนจะสังเกตเห็นกลิ่นไหม้และพบความเสียหายบริเวณขั้วต่อทั้งฝั่งการ์ดจอและสายไฟ โดยการ์ดถูกใช้งานมาไม่ถึง 6 เดือน

กรณีนี้แสดงให้เห็นว่า การใช้ PSU กำลังไฟสูงและไม่ได้ใช้หัวแปลง ไม่ได้รับประกันว่าขั้วต่อจะไม่เกิดความเสียหาย แต่ก็ยังไม่สามารถระบุได้ว่าต้นเหตุของกรณีนี้มาจากตัว PSU คุณภาพของสายไฟ การสัมผัสระหว่างขั้วต่อ หรือปัจจัยอื่น

สิ่งสำคัญคือกำลังวัตต์ของ PSU เป็นเพียงส่วนหนึ่งของระบบจ่ายไฟ ความเข้ากันได้ของสายไฟ สภาพหน้าสัมผัส และคุณภาพของการเชื่อมต่อก็มีความสำคัญเช่นกัน

RTX 5090 จาก ASUS, MSI, Gainward และ Founders Edition โผล่ในกองซ่อม

จากวิดีโอของ Brother Zhang พบการ์ดจอ RTX 5090 หลายรุ่น ทั้งจาก ASUS, MSI, Gainward และ NVIDIA Founders Edition รวมถึง RTX 4090 อีก 2 รุ่นที่มีความเสียหายบริเวณขั้วต่อไฟ 16-pin

สภาพความเสียหายมีตั้งแต่พลาสติกของขั้วต่อหลอมละลาย หน้าสัมผัสเกิดรอยไหม้ ไปจนถึงแผงวงจรบริเวณช่องเสียบไฟมีรอยดำจากความร้อน

การ์ดจอ Gainward RTX 5090 ใบหนึ่งมีการตัดสายไฟออก เนื่องจากหัวต่อหลอมติดแน่นกับช่องเสียบจนไม่สามารถถอดออกได้ตามปกติ

อีกกรณีหนึ่งเป็น GIGABYTE AORUS Master ที่เคยผ่านการซ่อมมาแล้ว โดยยังพบความเสียหายบริเวณขั้วต่อและสายไฟอย่างหนัก รวมถึงรอยเปลี่ยนสีบน PCB ซึ่งช่างระบุว่าการ์ดใบนี้มาจากคอมพิวเตอร์ในห้องปฏิบัติการ แต่ไม่สามารถยืนยันได้ว่าต้นเหตุเกิดจาก PSU สายไฟ หรือหน้าสัมผัสของขั้วต่อ

จุดนี้น่าสนใจ เพราะปัญหาไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะเครื่องเล่นเกมที่บ้าน แต่มีรายงานความเสียหายจากเครื่องที่ใช้ในสภาพแวดล้อมการทำงานเฉพาะทางด้วย อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีข้อมูลเพียงพอที่จะสรุปว่าเครื่องในห้องปฏิบัติการมีอัตราความเสียหายสูงกว่าเครื่องทั่วไป

เปลี่ยนขั้วต่อใหม่แล้ว ทดสอบพบอุณหภูมิ 82 องศาเซลเซียส

หลังถอดขั้วต่อที่เสียหายออก ทำความสะอาดหน้าสัมผัส และบัดกรีขั้วต่อไฟ 16-pin ตัวใหม่ ช่าง Zhang ได้นำการ์ดจอที่ซ่อมแล้วไปทดสอบด้วยโปรแกรม 3DMark พร้อมตรวจสอบอุณหภูมิบริเวณขั้วต่อและสายไฟ

ระหว่างการทดสอบ มีการรายงานตัวเลขที่น่าสนใจดังนี้

• 82°C: อุณหภูมิบริเวณขั้วต่อของ RTX 5090 ใบหนึ่ง

• 77°C: อุณหภูมิบริเวณสายไฟใกล้ฝั่งพาวเวอร์ซัพพลายในการทดสอบอีกกรณีหนึ่ง

ตัวเลขเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าบริเวณขั้วต่อและสายไฟยังต้องได้รับการเฝ้าระวัง แม้จะผ่านการซ่อมเปลี่ยนขั้วต่อแล้วก็ตาม อย่างไรก็ตาม อุณหภูมิดังกล่าวเป็นผลจากการทดสอบเฉพาะกรณี ไม่ใช่ข้อพิสูจน์ว่าการ์ดจอทุกใบจะร้อนถึงระดับเดียวกัน หรือว่าขั้วต่อที่ซ่อมใหม่จะเกิดความเสียหายซ้ำแน่นอน

ช่างยังสาธิตการตรวจสอบแรงดันไฟฟ้าเพื่อค้นหาความผิดปกติ โดยเตือนว่าหากแรงดันที่รายงานบริเวณขั้วต่อ 12V ลดลงไปอยู่แถว 11.3V หรือต่ำกว่าในช่วงที่มีโหลดสูง ควรตรวจสอบระบบจ่ายไฟเพิ่มเติม ทั้งนี้ ค่าแรงดันเพียงอย่างเดียวไม่สามารถยืนยันสาเหตุได้โดยตรง และควรพิจารณาร่วมกับข้อมูลอื่น เช่น กระแสไฟ อุณหภูมิ และสภาพขั้วต่อ

ปัญหาไม่ได้มีสาเหตุเดียว และยังไม่ควรโทษ PSU หรือสายไฟเพียงอย่างเดียว

Brother Zhang ระบุว่าสาเหตุของการ์ดจอแต่ละใบอาจแตกต่างกัน ตั้งแต่พาวเวอร์ซัพพลาย หัวแปลง คุณภาพสายไฟ ไปจนถึงปัญหาการสัมผัสของขั้วต่อ โดยยังไม่สามารถระบุสาเหตุร่วมที่อธิบายความเสียหายทั้งหมดได้

แม้ขั้วต่อ 12V-2x6 จะได้รับการปรับปรุงจากมาตรฐาน 12VHPWR รุ่นก่อนหน้า แต่รายงานความเสียหายของการ์ดจอที่ใช้ขั้วต่อ 16-pin ก็ยังปรากฏอย่างต่อเนื่อง ทั้งในฝั่ง NVIDIA GeForce RTX 40 และ RTX 50 Series รวมถึงการ์ดจอ AMD Radeon บางรุ่นที่ใช้ขั้วต่อประเภทเดียวกัน

การพบการ์ดจอหลายใบในร้านเดียวภายในเวลาเพียง 2 วันถือเป็นข้อมูลที่ควรจับตา แต่จำนวนดังกล่าวยังไม่เพียงพอที่จะใช้คำนวณอัตราความเสียหายของการ์ดจอทั้งหมดในตลาด เพราะเราไม่ทราบจำนวนการ์ดที่ใช้งานอยู่ จำนวนลูกค้าของร้าน หรือสัดส่วนของการ์ดจอที่ถูกส่งมาซ่อม

ผู้ใช้ RTX 5090 และ RTX 4090 ควรระวังอะไรบ้าง?

สำหรับผู้ใช้การ์ดจอที่ใช้ขั้วต่อไฟ 16-pin ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าหัวต่อเสียบแน่นตามข้อกำหนดของผู้ผลิต ใช้สายที่ถูกต้องและรองรับกำลังไฟของการ์ดจอ รวมถึงหลีกเลี่ยงการดัดงอสายอย่างรุนแรงใกล้บริเวณหัวต่อ

หากพบกลิ่นไหม้ ขั้วต่อเปลี่ยนสี พลาสติกเสียรูป สายไฟร้อนผิดปกติ หรือเกิดอาการจอดำพร้อมความผิดปกติของระบบจ่ายไฟ ควรหยุดใช้งาน ปิดระบบและถอดปลั๊กไฟเมื่อทำได้อย่างปลอดภัย โดยไม่ฝืนดึงหัวต่อที่หลอมติดอยู่ และให้ช่างที่มีความชำนาญตรวจสอบ

การติดตามค่าแรงดัน กระแสไฟ และอุณหภูมิสามารถช่วยสังเกตความผิดปกติได้ แต่ไม่ใช่มาตรการรับประกันความปลอดภัย และไม่ควรสัมผัสขั้วต่อหรือสายไฟที่สงสัยว่าร้อนจัดเพื่อทดสอบด้วยมือ

สรุป: การที่ร้านซ่อมแห่งหนึ่งได้รับ RTX 5090 และ RTX 4090 ที่ขั้วต่อไฟเสียหายถึง 7–8 ใบภายใน 2 วัน เป็นอีกสัญญาณว่าปัญหาขั้วต่อ 16-pin ยังคงต้องติดตามอย่างใกล้ชิด แม้บางกรณีจะใช้ PSU กำลังไฟสูงและไม่ผ่านหัวแปลงก็ตาม แต่จนกว่าจะมีข้อมูลตรวจสอบที่ชัดเจน ก็ยังไม่ควรสรุปว่าการ์ดจอทุกรุ่นหรือ PSU ทุกยี่ห้อมีปัญหาแบบเดียวกันทั้งหมด

ที่มา: VideoCardz