SSD อายุ 16 ปี ยังไม่ตาย! SanDisk P4 เขียนข้อมูลทะลุ 1PB มากกว่าสเปกโรงงาน 25 เท่า แต่ยังใช้งานได้ปกติ

รายงานเผยเรื่องราวที่สร้างความประหลาดใจให้กับผู้ใช้งานพีซีจำนวนมาก เมื่อมีผู้ใช้รายหนึ่งนำ SSD รุ่นเก่าอย่าง SanDisk P4 ความจุ 64GB ที่มีอายุเกือบ 16 ปี มาทดสอบการใช้งานระยะยาว และพบว่าสามารถรองรับการเขียนข้อมูลสะสมได้มากถึง 1 Petabyte (1PB หรือ 1,000TB) โดยยังคงทำงานได้ตามปกติ และไม่พบความเสียหายร้ายแรงของฮาร์ดแวร์

สิ่งที่น่าสนใจคือ SSD รุ่นดังกล่าวมีค่า TBW (Total Bytes Written) ที่ผู้ผลิตระบุไว้เพียง 40TBW เท่านั้น หมายความว่าปริมาณข้อมูลที่ถูกเขียนจริงนั้นสูงกว่าสเปกที่ระบุไว้ถึง 25 เท่า

SSD ยุค 2010 กับ NAND แบบ MLC ที่ขึ้นชื่อเรื่องความทนทาน

SanDisk P4 เปิดตัวในปี 2010 โดยเน้นตลาด OEM สำหรับเน็ตบุ๊ก แท็บเล็ต และโน้ตบุ๊กบางเบาในยุคนั้น รุ่นที่ถูกนำมาทดสอบเป็นความจุ 64GB และใช้ชิป NAND แบบ 2D MLC ขนาด 32 นาโนเมตร

แม้เทคโนโลยีดังกล่าวจะล้าสมัยเมื่อเทียบกับ NAND แบบ 3D TLC หรือ QLC ที่ใช้กันใน SSD รุ่นใหม่ แต่ด้วยขนาดเซลล์ที่ใหญ่กว่า ทำให้ MLC ในยุคนั้นมีความสามารถในการรองรับรอบการลบและเขียนข้อมูล (P/E Cycles) ได้มากกว่าในทางทฤษฎี

เปิดใช้งานกว่า 60,000 ชั่วโมง บูตเครื่องมากกว่า 1,100 ครั้ง

นอกจากปริมาณการเขียนข้อมูลที่สูงถึง 1PB แล้ว SSD ลูกนี้ยังมีระยะเวลาการทำงานสะสมมากกว่า 60,000 ชั่วโมง หรือราว 6.8 ปี และผ่านการเปิดเครื่องมากกว่า 1,100 ครั้ง

อย่างไรก็ตาม มีผู้ใช้ Reddit บางส่วนตั้งข้อสังเกตว่าปริมาณการเขียนข้อมูลดังกล่าวอาจรวมถึง Cached Writes หรือการเขียนข้อมูลลงแคชที่ไม่ได้ถูกบันทึกลงเซลล์ NAND ทั้งหมด แต่ถึงอย่างนั้น ตัวเลขที่สูงกว่า TBW ที่กำหนดไว้ถึง 25 เท่า ก็ยังถือว่าน่าทึ่งมากสำหรับ SSD อายุเกือบสองทศวรรษ

TBW ไม่ใช่ "วันหมดอายุ" ของ SSD

หลายคนมักเข้าใจว่าเมื่อ SSD เขียนข้อมูลถึงค่า TBW ที่ผู้ผลิตกำหนดไว้แล้ว อุปกรณ์จะเสียหรือใช้งานต่อไม่ได้ทันที แต่ในความเป็นจริง ค่า TBW เป็นเพียงตัวเลขทางสถิติที่ผู้ผลิตใช้กำหนดเงื่อนไขการรับประกันเท่านั้น

ชิป NAND ไม่ได้ถูกออกแบบให้ "หยุดทำงาน" หรือมีระบบทำลายตัวเองเมื่อถึงค่า TBW ที่กำหนด ดังนั้น SSD จำนวนมากจึงสามารถทำงานต่อได้แม้จะเขียนข้อมูลเกินกว่าค่าที่ระบุไว้หลายเท่า

อย่างไรก็ตาม เมื่อเซลล์หน่วยความจำถูกใช้งานซ้ำเป็นเวลานาน โครงสร้างทางกายภาพของ NAND จะค่อย ๆ เสื่อมสภาพ ส่งผลให้ความน่าเชื่อถือในการอ่านและเขียนข้อมูลลดลง รวมถึงความเสี่ยงในการสูญเสียข้อมูลก็จะเพิ่มขึ้นตามอายุการใช้งาน

กรณีของ SanDisk P4 จึงเป็นอีกตัวอย่างที่สะท้อนว่า SSD หลายรุ่น โดยเฉพาะรุ่นเก่าที่ใช้ NAND แบบ MLC อาจมีความทนทานสูงกว่าตัวเลข TBW ที่ผู้ผลิตระบุไว้มาก แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าผู้ใช้งานควรละเลยการสำรองข้อมูล เพราะไม่มีอุปกรณ์จัดเก็บข้อมูลชนิดใดที่สามารถใช้งานได้ตลอดไป

ที่มา: Tom's Hardware